środa, 26 października 2005

Definicja słownikowa:

Potencjometr to opornik z możliwością zmiany rezystancji przez użytkownika. Zmiany tej dokonuje się poprzez zmianę położenia styku (ślizgacza) na ścieżce oporowej. Ślizgacz sprzężony jest z pokrętłem lub suwakiem. Ścieżkę oporową wykonuje się z węgla, cermetu, plastiku lub zwojów drutu oporowego. Dwa wyprowadzenia są zakończeniami ścieżki oporowej, trzeci jest połączony ze ślizgaczem. Różne typy potencjometrów obrotowych Typowym zastosowaniem potencjometrów jest regulacja prądu lub napięcia w najprzeróżniejszych urządzeniach elektrycznych np. głośności w sprzęcie audio. Ze względu na zależność oporu od położenia ślizgacza wyróżnia się potencjometry liniowe (typ A) gdzie opór liniowo zależy od położenia suwaka, logarytmiczne o zależności logarytmicznej (typ B) ze względu na logarytmiczną czułość ucha stosowane do regulacji głośności, oraz o charakterystyce wykładniczej (typ C).

(W niektórych krajach stosuje się odwrotnie oznaczenia literowe A i B)

Szersze objaśnienia definicji:


Opornik - potoczna nazwa rezystora (z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element rezystancyjny, element bierny obwodu elektrycznego. Jest elementem liniowym: spadek napięcia jest wprost proporcjonalny do prądu płynącego przez opornik. Przy przepływie prądu zamienia energię elektryczną w ciepło. Występuje na nim spadek napięcia. W obwodzie służy do ograniczenia prądu płynącego w obwodzie.

Idealny rezystor posiada tylko jedną wielkość, która go charakteryzuje – rezystancję. W praktyce występuje jeszcze pojemność wewnętrzna oraz wewnętrzna indukcyjność, co, np. w technice wysokich częstotliwości (RTV), ma duże znaczenie (jest to tzw. pojemność oraz indukcyjność pasożytnicza). W technologii bardzo wysokich częstotliwości - kilkuset MHz i powyżej - właściwości pasożytnicze typowego rezystora muszą być traktowane jako wartości rozproszone, tzn. rozłożone wzdłuż jego fizycznych wymiarów (zobacz: schemat zastępczy).

Rezystancja jest miarą oporu, z jakim element przeciwstawia się przepływowi prądu elektrycznego.

Zwyczajowo rezystancję oznacza się symbolem (wielka litera R).

Jednostką rezystancji w układzie SI jest om (1 Ω).

Odwrotność rezystancji to kondunktancja, której jednostką jest simens.

Dla większości materiałów ich rezystancja nie zależy od wielkości przepływającego prądu lub wielkości przyłożonego napięcia. Prąd i napięcie są wtedy do siebie proporcjonalne, a współczynnik proporcjonalności to właśnie rezystancja. Zależność ta znana jest jako prawo Ohma.

Miarą oporu, z jaką dany materiał przeciwstawia się przepływowi prądu elektrycznego, jest rezystywność. Jeżeli znamy wymiary geometryczne elementu i rezystywność materiału, z jakiego został wykonany, to jego rezystancję obliczamy następująco:

,

gdzie L - długość elementu, S - pole przekroju poprzecznego elementu, ρ - rezystywność materiału.

Rezystancja dotyczy tylko elementów czysto rezystancyjnych (rezystor). Uogólnieniem i rozwinięciem pojęcia rezystancji na elementy rezystancyjne, pojemnościowe (kondensator) i indukcyjne (cewka) jest impedancja.

Moja „skrócona” definicja potencjometru brzmi :

Potencjometr jest to element, którego rezystancje można zmieniać Zmiany te są jednak w pewnych granicach. Jeżeli mamy potencjometr np. 10 kΩ to jego rezystancje możemy regulować w zakresie od 0 Ω do 10 kΩ. To chyba jest logiczne J W praktyce można się spotkać jednak z pewnymi oddaleniami. Chodzi tu o tolerancje potencjometru. Zazwyczaj jest to +/- 5% W sprzęcie powszechnego użytku to jednak nic nie robi. Potencjometry podobnie jak rezystory są produkowane na różne moce ( o czym nie wspomniano w słowniku) np. 0,125 W , 0,5 W czy nawet 5W. Tego elementu niewolno za tym włączać pomiędzy stopień końcowy wzmacniacza, a kolumny głośnikowe – od dużego prądu, a co za tym idzie także od dużej mocy potencjometr po prostu by się spalił. Dlatego więc powinniśmy odpowiednio dobierać potencjometry do naszych „eksperymentów”. Poniżej przedstawiam fotografie potencjometrów, oraz najprostsze schematy z użyciem potencjometru.

Fotografie potencjometrów

Na schematach symbol potencjometra wygląda tak :

Najprostszy schemat układu z potencjometrem

| < Lipiec 2017 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            
Katalog Stron Gwiazdor
Porady elektroniczne - Gwiazdor
Google